Diagnoza ADHD – profesjonalna diagnostyka dzieci, młodzieży, dorosłych

Na czym polega diagnoza ADHD?

Diagnoza ADHD (zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) jest procesem, którego celem jest dokładna ocena funkcjonowania dziecka lub nastolatka. Objawy takie jak:

· trudności z koncentracją uwagi

· impulsywność

· nadmierna aktywność

mogą mieć różne przyczyny, dlatego tak ważne jest przeprowadzenie kompleksowej i rzetelnej diagnozy.

W naszym gabinecie diagnoza opiera się na indywidualnym podejściu do każdego dziecka i jego rodziny. Proces diagnostyczny obejmuje ok. 4-5 wizyt. W zależności od wieku i potrzeb dziecka liczba spotkań może się różnić.

Jak przebiega proces diagnozy?

1. Konsultacje z rodzicami lub opiekunami

Konsultacje z rodzicami obejmują szczegółowy wywiad dotyczący, m.in.

• trudności      zgłaszanych przez rodziców,
• rozwoju      dziecka,
• funkcjonowania      w domu i w szkole,
• dotychczasowego      leczenia i wsparcia.

Pozwala to lepiej zrozumieć obraz funkcjonowania dziecka/nastolatka oraz zaplanować dalszą diagnostykę.

Podczas spotkań rodzice proszeni są o przyniesienie:

• Dokumentacji      dziecka, szczególnie z wcześniejszych konsultacji psychiatrycznych i psychologicznych.
• Świadectw      szkolnych, ocen opisowych, opinii nauczycieli (z okresu      przedszkolnego i szkolnego)
• Dokumentów      z poradni psychologiczno-pedagogicznej

2. Spotkania diagnostyczne z dzieckiem/nastolatkiem

Podczas kolejnych wizyt psycholog przeprowadza obserwację dziecka oraz wykonuje odpowiednio dobrane testy psychologiczne, oceniając między innymi:

• uwagę      i koncentrację,
• impulsywność,
• funkcje      wykonawcze,
• pamięć      roboczą,
• funkcjonowanie      emocjonalne.

3. Kwestionariusze dla rodziców i nauczycieli

W procesie diagnozy wykorzystujemy również standaryzowane kwestionariusze Conners 3, oceniające zachowanie dziecka w różnych środowiskach. Kwestionariusze służą do diagnozy ADHD oraz zaburzeń współwystępujących u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat.

Pozwalają one porównać funkcjonowanie dziecka w domu oraz w szkole, co jest niezwykle istotne przy diagnozowaniu ADHD.

4. Badanie komputerowe EXAT

Jednym z elementów diagnozy może być badanie EXAT® – czyli nowoczesny test, wspomagający diagnozę ADHD, przeznaczony do obiektywnej oceny deficytów w zakresie uwagi, funkcji wykonawczych oraz pamięci operacyjnej. Służy do badania dzieci i młodzieży w wieku od 7 do 18 lat. Badanie realizowane jest przy użyciu komputera.

Podczas badania dziecko wykonuje na komputerze serię prostych zadań wymagających reagowania na określone bodźce. Test jest dostosowany do wieku badanego.

Wyniki badania EXAT® stanowią cenne uzupełnienie procesu diagnostycznego. Samo badanie jednak nie służy do postawienia diagnozy ADHD. Jest ono jednym z elementów kompleksowej oceny psychologicznej, która uwzględnia również wywiad, obserwację kliniczną oraz wyniki innych narzędzi diagnostycznych.

5. Omówienie wyników

Po zakończeniu diagnozy odbywa się spotkanie podsumowujące, podczas którego szczegółowo omawiane są obserwacje, wyniki badań oraz ich interpretacje, a także:

• informacje, czy dziecko spełnia kryteria diagnostyczne ADHD,
• zalecenia dotyczące dalszego postępowania,
• wskazówki do pracy w domu i w szkole oraz, w razie potrzeby, rekomendacje dotyczące dalszej konsultacji specjalistycznej.

Dlaczego warto przeprowadzić diagnozę?

Wczesne rozpoznanie ADHD pozwala lepiej zrozumieć trudności dziecka/nastolatka, dobrać odpowiednie formy wsparcia oraz zapobiegać narastaniu problemów szkolnych, emocjonalnych i społecznych. Trafna diagnoza stanowi pierwszy krok do skutecznej pomocy dziecku oraz jego rodzinie.

W naszym gabinecie diagnozą ADHD u dzieci zajmuje się mgr Sara Pańkowska (Siomkajło). 

Wykonywana w naszym gabinecie diagnoza ADHD przebiega kompleksowo i zazwyczaj obejmuje 4 do 5 spotkań. Cały proces jest dostosowany indywidualnie do potrzeb osoby zgłaszającej się na konsultację, z uwzględnieniem jej historii życia, aktualnych trudności oraz ewentualnych współistniejących zaburzeń.

Pierwsze dwa spotkania poświęcone są na szczegółowy wywiad:

• wywiad ogólny, medyczny, rozwojowy, rodzinny;
• omówienie aktualnego funkcjonowania w różnych obszarach życia;
• ocena w kierunku innych zaburzeń psychicznych.

Jeśli pojawi się taka potrzeba, za obopólną zgodą terapeuta wykona dodatkowe testy przesiewowe w kierunku objawów depresyjnych, lękowych czy zaburzeń osobowości.

Kolejne 1-2 spotkania poświęcone są na wykonanie wywiadu DIVA 5, będącego głównym narzędziem psychologicznym używanym do diagnozy ADHD. Wywiad trwa od 1,5 do 2 godzin.

Po zakończeniu procesu diagnozy terapeuta przygotowuje opinię psychologiczną, która stanowi uzupełnienie diagnozy psychiatrycznej – niezbędnej do formalnego potwierdzenia rozpoznania ADHD.

Dobrą praktyką w diagnozie ADHD, jest uwzględnienie perspektywy opiekunów lub osób, które znały badaną osobę w dzieciństwie. Jeśli to możliwe i wskazane, zapraszamy takie osoby do udziału w wybranych etapach diagnozy — zawsze na podstawie wspólnych ustaleń.

Zgodnie z aktualnymi klasyfikacjami diagnostycznymi, niektóre objawy ADHD powinny pojawić się przed 12. rokiem życia. Dlatego szczególnie cenne są dokumenty z tamtego okresu, które mogą potwierdzić występowanie trudności już wtedy.

• Dokumentację medyczną – szczególnie z wcześniejszych konsultacji psychiatrycznych, neurologicznych lub psychologicznych.
• Świadectwa szkolne, oceny opisowe, opinie nauczycieli – pokazujące, jak funkcjonowałeś_aś w dzieciństwie i młodości.
• Dokumenty z poradni psychologiczno-pedagogicznej z okresu szkolnego – np. wskazujące na trudności w koncentracji, organizacji, relacjach itp.

Nie przejmuj się, jeśli nie masz wszystkich tych materiałów — każda informacja się liczy, ale brak dokumentów nie uniemożliwia postawienia diagnozy.

W naszym gabinecie diagnozą ADHD u dorosłych zajmuje się mgr Mikołaj Rzońca. 

Więcej o diagnozie ADHD naszym gabinecie przeczytasz tutaj.